ارتودنسي، كشيدن دندان و براكتهاي ديمون

Additional Info

 

 

 

ارتودنسي، كشيدن دندان و براكتهاي ديمون: سناريويي با ديالوگي بسيار متداول ميان والدين بيمار و متخصص ارتودنسي

 

[محل: اتاق معاينه در مطب متخصص ارتودنسي. والدين در اتاق حضور داشته و منتظر نتيجه معاينه دكتر هستند.بعد از انجام معاينات اوليه، دكتر به سوي والدين روي مي كند و آغاز به صحبت مي كند]:

-"بسيار خب، بر اساس آنچه كه از معاينات دستگيرم شد براي انجام درمان ارتودنسي فرزندتان لازم است تعدادي از دندانهاي دايم دندان بكشيد"

-" دندان دايمي بايد كشيده شود ؟؟ "

- " بله، كمبود فضاي موجود در فك به گونه اي است كه نمي توان تمامي دندانها را در فك منظم كنار هم قرار داد."

- " اگر دندانها را بكشيم، دندان جديد به جاي آن در خواهد آمد؟"

- " خير. كلا هر دنداني كه كشيده شود،‌ جاي آن دندان جديدي ايجاد نخواهد شد"

- " پس جاي خالي دندانها چه مي شود؟"

-" جاي خالي باقي نخواهد ماند. ما قرار است از فضاي دندانهاي كشيده شده استفاده كنيم تا نامرتبي ها را برطرف كنيم"

-" كدام دندان(ها) بايد كشيده شوند؟"

[دكتر دندانهايي را كه براي كشيدن در نظر گرفته به والدين نشان مي دهد]

-" اين دندانها؟؟ اينها كه دندانهاي سالم هستند. نمي توان به جاي اينها دندان عقل كشيد؟"

[ دكتر مدتي وقت مي گذارد تا توضيح دهد كه چرا دندانهايي به غير از دندان عقل انتخاب شده اند]

پس از مقداري توضيح والدين مي پرسند:

- " دكتر جان شما مگر از ارتودنسي ديمون استفاده نمي كنيد؟ ما شنيديم كه با استفاده از ارتودنسي ديمون ديگر نيازي به كشيدن دندان نيست..."

... و تازه اينجاست كه دكتر متوجه مي شود والدين در خصوص ارتودنسي ديمون مطالبي جسته و گريخته شنيده و يا خوانده اند، و  با شنيدن نظر دكتر در خصوص كشيدن دندان نسبت به توانايي هاي وي دچار ترديد شده اند. حال دكتر ناگزير است مدتي را وقت بگذارد تا براي والدين توضيح دهد كه ماجرا از چه قرار است...

 

اما داستان از چه قرار است؟

همانطور كه در سناريو ذكر شد، گاهي كمبود فضا در فك ها به قدري زياد است كه متخصص ارتودنسي تنها راه چاره را در اين مي بينند كه براي ايجاد نظم در دندانهاي يك فك و يا هماهنگي و الگوي جويدن مناسب دستور خارج كردن يك يا چند دندان را صادر كند. اين موضوع صدها سال است كه در ميان متخصصين ارتودنسي قدمت دارد. خلاصه اي از اين ماجرا را بخوانيد:

بيش از يك قرن پيش دكتر ادوارد انگل (Edward H. Angle)، كه از او تحت عنوان پدر ارتودنسي نوين ياد مي شود، فلسفه درماني خود را مبني بر حفظ و نگهداري تمامي دندانها در ارتودنسي پايه ريزي كرد و شاگردانش را با اين فلسفه فكري تربيت نمود كه هرگز به كشيدن دندان دائمي مبادرت ننمايند. اما مدتي كوتاه بعد از درگذشت وي نگذشته بود كه يكي از شاگردان وي بنام دكتر توئيد (Charles Tweed) و بيمارانش از نتايج درمان رضايت نداشتند و لذا وي تعدادي از بيماران را مجددا، اما اين بار به همراه كشيدن دندان دائم، معالجه كرد و نتايج بسيار چشمگيري بدست آورد. اگر چه كه وي از شاگردان استاد اعظم انگل ( بر وزن انبه :) )بود و مي بايست از آموزه هاي استاد خود پيروي كند، به انجام اين كار مبادرت كرد و البته مورد انتفاد شديد همكلاسي هاي قديم خود نيز قرار گرفت. ولي به هر حال شواهد و نتايج به قدري مطلوب بودند كه به انكار اين شواهد موجود امكانپذير نبود و نهايتا مكتب فكري جديد توئيد جاي مكتب استاد را گرفت.

پس از گذشت ساليان ديدگاههاي ديگري از جمله نتايج طولاني مدت تر درمانهاي ارتودنسي و تاثيرات زيبايي آنها به ويژه بر روي لبخند مطرح شد. امروزه مجددا شاهد تلاشها براي اين هستيم كه تا حد امكان درمانها به سمت نكشيدن دندان پيش برود و متخصصين ارتودنسي همواره اين نكته را ( كه تا حد امكان تلاش شود كه دندان كشيده نشود) مد نظر دارند و در اين راستا تلاش مي كنند اما به هر حال موارد زيادي نيز پيش مي آيد كه كشيدن دندان امري ضروري خواهد بود.

و اما ماجراي براكتهاي ديمون چيست؟

در ادامه تلاشها براي نكشيدن دندان روشهايي مورد بحث و بررسي قرار گرفتند كه مبادرت به افزايش اندازه فك مي نمودند يا حد اقل اين هدف را مد نظر داشتند. بيش از يك دهه پيش براكتهاي ديمون توليد شدند و تحقيقات بسيار بسيار محدودي بر روي آنها انجام شد كه نشان داد اين براكتها موجب افزايش ابعاد استخواني شده و در نتيجه احتمال نكشيدن دندان را بالا مي برد. ياد آوري مي شود كه براكت ديمون تنها يك نام تجاري از انواع و اقسام براكتهاي ارتودنسي هستند كه از آنها تحت عنوان "براكتهاي خود نگهدارنده" (كه در انگليسي self ligating گفته مي شوند) ياد مي شود. در اين محصول شيوه درگيري سيم در براكت با طرحهاي قديم متفاوت است و ادعا شده ( و هنوز ادعايي بيش نيست) كه اصطكاك ميان سيم و براكت كاهش مي يابد. يعني تحول عظيم براكتهاي ديمون تنها ادعايي در جهت كاهش اصطكاك است. اما بواسطه نتايج تحقيقات محدود اوليه شركت سازنده محصول شروع به تبليغات بسيار گسترده و شتاب زده اي كرد و با كمك ابزار رسانه موفق به تاثير در ذهن جامعه شد.

در سمت چپ براكتهاي معمولي و در سمت راست براكتهاي ديمون را مشاهده مي كنيد. تفاوت به نظر شما چقدر است؟ (تصوير از سايت aligndentistry برداشته شده است) 

 

ذكر چند نكته در خاتمه لازم است:

  • ترديدي وجود ندارد كه توليد براكتهاي ديمون گامي رو به جلو در درمانهاي ارتودنسي محسوب مي شود ( نويسنده هم از اين براكتها بعضا استفاده مي كند و از كار با آن رضايت دارد) اما ميزان ادعاي سازنده آن طبق شواهد كنوني به مراتب بيش از توانايي واقعي آن است. به عبارت ديگر " براكتهاي ديمون بر هر درد بي درمان دوا نيستند"
  • تغييرات و تاثيرات استخواني اين نوع از وسايل ارتودنسي محدود است. اين تاثيرات بايد با فرم و شكل فك و صورت نيز همخواني بايد داشته باشد. نژاد سفيد اروپايي داراي چانه هايي بزرگتر و لبهايي فرو رفته تر هستند كه اين فرم با تاثيرات براكت ديمون همخواني بيشتري دارد. در نژاد ايراني و خاور ميانه (كه در منابع علمي "قفقازي" عنوان مي شوند) فرم چانه كوچكتر از نژاد اروپايي و برجستگي لب بيشتر است. براي همين است كه در جوامعي مشابه كشور ما كشيدن دندان بيشتر تجويز دارد. در نژاد زرد و خاور دور اصولا آمار كشيدن دندان هنوز بسيار بالا مي باشد زيرا يكي از كوچكترين چانه ها و برآمدگي زياد لبها را مي توان در اين نژاد مشاهده كرد.
  • همانند بسياري از تاثيراتي كه رسانه ها بر روي افكار عمومي مي گذارند، گاهي اين تاثيرات بيش از اندازه واقعي است و موجب بروز "جو فكري" در جامعه مي شود. براي غرق نشدن در امواج تبليغات، پيش از پذيرش هر خبر جديد در مورد آن جستجو نماييد. به موثق بودن منبع هم توجه كنيد ( البته كار سختي است چون منابع رسانه اي فارسي زبان كشور ما در بسياري از موارد از ترجمه هاي خبري و حتي تبليغات استفاده مي كنند). يكي از منابع خوب پزشكي مي تواند سايت انجمنهاي تخصصي باشد ( مثلا نشاني انجمن متخصصين ارتودنسي ايران www.iao.ir  مي باشد). اگر انتخاب منبع موثق در فضاي مجازي براي شما دشوار است، شايد بهترين و مطمئن ترين كار آن باشد كه نظر يك يا چند متخصص يا اهل فن را در آن زمينه جويا شويد.

به اميد ارتقا سطح سلامتي و آگاهي ايران عزيز

دكتر فرامرز مجتهدزاده

 

 

 

 

نقشه سايت

شما اینجا هستید: خانه مقالات ارتودنسي ارتودنسي، كشيدن دندان و براكتهاي ديمون